کاڵاکان (Commodities) شمەکی ڕاستەقینەن کە دەبێت بەرهەم بهێنرێن، هەڵبگیرێن و بگوازرێنەوە. کاتێک خستنەڕوو تێک دەچێت یان داواکاری لەناکاو زیاد دەکات، چارەسەری خێرا نییە: کانێکی نوێ یان دروێنەیەکی نوێ مانگەها یان ساڵەها دەخایەنێت.
بۆیە نرخی کاڵاکان دەتوانێت بەهۆی هەواڵی خستنەڕووەوە بە توندی بجووڵێت.
نرخی نەوت و گاز کاردانەوەی هەیە بەرامبەر بە ململانێکان، سزاکان و بڕیارەکانی بەرهەمهێنانی بەرهەمهێنەرە گەورەکان.
کەمکردنەوەی بەرهەم بە چەند لە سەدێک دەتوانێت نرخەکان زۆر زیاتر بجووڵێنێت، چونکە داواکاری لەسەر وزە لە ماوەی کورتدا بە دەگمەن دەگۆڕێت.
دانەوێڵە و کاڵا نەرمەکان (کشتوکاڵی) پشت بە کەشوهەوا دەبەستن. وشکەساڵییەک لە ناوچەیەکی سەرەکیی چاندندا، سەرمابردنێکی درەنگ یان لافاوێک دەتوانێت دروێنە کەم بکاتەوە و نرخەکان لە سەرانسەری جیهاندا بەرز بکاتەوە.
ترەیدەران بە وردی چاودێریی پێشبینییە وەرزییەکان و ڕاپۆرتەکانی بەرووبووم دەکەن.
زێڕ و زیو بۆ هەزاران ساڵ ئامرازی پاراستنی بەها بوون. بە تایبەتی زێڕ زۆرجار بەرز دەبێتەوە کاتێک متمانە دادەبەزێت: لە کاتی قەیرانەکاندا، هەڵاوسانی بەرز یان لاوازبوونی دۆلاری ئەمریکی.
بۆ پاراستنی بەهاکەی پشت بە هیچ حکومەت یان کۆمپانیایەک نابەستێت.
ئابوورییەکان بە خێرایی جیاواز گەشە دەکەن و بانکە ناوەندییەکان بە شێوەی جیاواز کاردانەوەیان دەبێت. پارە زۆرجار بەرەو گەشەی بەهێزتر و ڕێژەی سوودی بەرزتر دەڕوات، بۆیە کاتێک دوو ئابووری لێک دەترازێن (Macro Divergence)، جووتە دراوەکەیان زۆرجار بۆ چەند مانگێک ڕەوتێکی ڕوون دەگرێت.
ئەو هێزانەی لە پشت بزوێنەری ئابووری جیهانەوەن.
