Faktorët themelorë (fundamentals) janë faktet që ndryshojnë vlerën e një aktivi: fitimet e kompanive, normat e interesit, inflacioni, punësimi. Kur publikohen të dhëna të reja, tregjet i rivlerësojnë çmimet brenda pak sekondave.
Nuk ka rëndësi nëse një shifër është e mirë apo e keqe, por nëse është më e mirë apo më e keqe se sa pritej.
Kompanitë e listuara raportojnë rezultatet çdo tremujor. Analistët publikojnë parashikime paraprakisht, ndaj çmimi i aksionit pasqyron tashmë një pritshmëri. Ajo që e lëviz është befasia.
Bankat qendrore përcaktojnë koston bazë të huamarrjes. Kur normat rriten, kreditë kushtojnë më shumë, fitimet e kompanive vihen nën presion dhe alternativat më të sigurta, si kursimet dhe obligacionet, japin më shumë, ndaj paratë priren të largohen nga aktivet më të rrezikshme.
Reagojnë edhe monedhat. Normat më të larta shpesh e forcojnë një monedhë.
Inflacioni është ritmi me të cilin rriten çmimet. Inflacioni i lartë i shtyn bankat qendrore të rrisin normat, ndaj tregjet reagojnë fort ndaj çdo raporti për inflacionin, shpesh më shumë ndaj befasisë sesa ndaj nivelit.
Kur rritet frika, gjatë një krize, një konflikti apo një rënieje të papritur, investitorët shesin aktivet e rrezikshme dhe kalojnë te strehët e sigurta: ari, obligacionet qeveritare dhe monedha si dollari amerikan, franga zvicerane dhe jeni japonez.
Këto lëvizje mund të jenë të shpejta dhe të mëdha.
Kontrolloni kalendarin ekonomik para se të bëni trading, që të dini kur publikohen këto shifra.
