Lëndët e para (commodities) janë mallra reale që duhet të prodhohen, të ruhen dhe të transportohen. Kur oferta ndërpritet ose kërkesa rritet befas, nuk ka zgjidhje të shpejtë: një minierë e re ose një korrje e re kërkon muaj ose vite.
Prandaj çmimet e lëndëve të para mund të lëvizin fort nga lajmet për ofertën.
Çmimet e naftës dhe të gazit reagojnë ndaj konflikteve, sanksioneve dhe vendimeve për prodhimin që marrin prodhuesit kryesorë.
Një ulje e prodhimit me pak për qind mund t’i lëvizë çmimet shumë më tepër, sepse kërkesa për energji pothuajse nuk ndryshon në afat të shkurtër.
Drithërat dhe lëndët e para bujqësore (soft commodities) varen nga moti. Një thatësirë në një rajon të madh kultivimi, një ngricë e vonë ose një përmbytje mund ta pakësojë korrjen dhe t’i rrisë çmimet në mbarë botën.
Traderët i ndjekin nga afër parashikimet sezonale dhe raportet për të korrat.
Ari dhe argjendi kanë shërbyer si rezervë vlere për mijëra vjet. Ari në veçanti zakonisht rritet kur besimi bie: gjatë krizave, kur inflacioni është i lartë ose kur dollari amerikan dobësohet.
Ai nuk varet nga asnjë qeveri apo kompani për ta ruajtur vlerën.
Ekonomitë rriten me shpejtësi të ndryshme dhe bankat qendrore reagojnë ndryshe. Paratë zakonisht rrjedhin drejt rritjes më të fortë dhe normave më të larta, ndaj kur dy ekonomi ndjekin drejtime të ndryshme, çifti i tyre i monedhave shpesh ndjek një trend për muaj të tërë.
Forcat që vënë në lëvizje motorin global.
