ก่อนเทรดในตลาดใดก็ตาม ควรรู้ว่าคำสั่งซื้อขายในตลาดนั้นมาพบกันอย่างไร คำสั่งทั้งหมดไหลไปยังศูนย์กลางแห่งเดียว หรือส่งต่อกันระหว่างดีลเลอร์หลายราย?
คำตอบนี้เป็นตัวกำหนดว่าใครเป็นผู้กำหนดราคา ราคามีความโปร่งใสแค่ไหน และอะไรจะคุ้มครองคุณหากเกิดปัญหาขึ้น
ในตลาดแบบรวมศูนย์ ทุกคำสั่งซื้อขายจะส่งไปยังตลาดหลักทรัพย์แห่งเดียว เช่น ตลาดหลักทรัพย์นิวยอร์ก (New York Stock Exchange) มีสมุดคำสั่งซื้อขาย (Order Book) เพียงเล่มเดียวและราคาทางการเพียงราคาเดียว ซึ่งทุกคนมองเห็นได้ในเวลาเดียวกัน
ผู้ซื้อและผู้ขายไม่จำเป็นต้องไว้ใจกันเอง เพราะทั้งสองฝ่ายไว้ใจตลาดหลักทรัพย์
ตลาดหลักทรัพย์อยู่ภายใต้การกำกับดูแลอย่างเข้มงวด และใช้สำนักหักบัญชี (Clearing House) ที่ทำหน้าที่เป็นตัวกลางระหว่างผู้ซื้อและผู้ขาย หากฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่ชำระเงิน สำนักหักบัญชีจะดูแลให้การซื้อขายนั้นยังชำระราคาได้ครบ
นี่คือเหตุผลสำคัญที่หุ้นจดทะเบียนและสัญญาซื้อขายล่วงหน้า (Futures) ถูกมองว่าโปร่งใสและปลอดภัย
ในตลาดแบบกระจายศูนย์ไม่มีตลาดหลักทรัพย์ศูนย์กลาง ธนาคาร ดีลเลอร์ และโบรกเกอร์ซื้อขายกันโดยตรง ซึ่งเรียกว่าการซื้อขายนอกตลาดหลักทรัพย์ (OTC) ตลาด Forex ทำงานแบบนี้ ราคาเสนอจึงอาจต่างกันเล็กน้อยมากระหว่างผู้ให้บริการแต่ละราย
ตลาดแบบกระจายศูนย์ซื้อขายได้ตลอดเวลา และยืดหยุ่นกว่าทั้งในด้านขนาดการเทรดและการเข้าถึง ข้อแลกเปลี่ยนคือไม่มีตลาดหลักทรัพย์ใดรับประกันทุกธุรกรรม คุณภาพและการกำกับดูแลของโบรกเกอร์ที่คุณใช้เทรดจึงสำคัญมากขึ้น
ตลาดแบบรวมศูนย์เหมาะกับคุณเมื่อราคาเดียวที่โปร่งใสและการคุ้มครองจากตลาดหลักทรัพย์สำคัญกว่าความยืดหยุ่น
การซื้อหุ้นจดทะเบียนเพื่อถือไว้เป็นตัวอย่างที่พบบ่อย เวลาซื้อขายถูกกำหนดไว้ตายตัว แต่การกำหนดราคาและการชำระราคามีความชัดเจน
ตลาดแบบกระจายศูนย์เหมาะกับคุณเมื่อการเข้าถึงและความยืดหยุ่นสำคัญที่สุด เช่น เทรดได้ 24 ชั่วโมงต่อวัน ในขนาดเล็ก และในตราสารหลายประเภท
Forex และ CFD ส่วนใหญ่อยู่ในกลุ่มนี้ ตราบใดที่คุณเทรดผ่านผู้ให้บริการที่อยู่ภายใต้การกำกับดูแล
สองโครงสร้าง กับข้อแลกเปลี่ยนสองแบบ
