Giá phản ánh cảm xúc của con người không kém gì hiểu biết của họ. Nỗi sợ và lòng tham lan từ nhà giao dịch này sang nhà giao dịch khác, và đám đông khuếch đại cả hai.
Đó là lý do thị trường có thể phản ứng thái quá với tin tức theo cả hai chiều, và vì sao cùng một thông tin có thể tạo ra những biến động rất khác nhau vào những ngày khác nhau.
Giá tăng thu hút sự chú ý và người mua mới, đẩy giá lên cao hơn nữa. Giá giảm kích hoạt các lệnh stop loss (cắt lỗ) và các đợt bán bắt buộc, đẩy giá xuống thấp hơn.
Vòng phản hồi này là lý do xu hướng thường đi xa hơn mức mà riêng yếu tố cơ bản có thể gợi ý.
Đầu cơ nghĩa là mua vì bạn kỳ vọng sau này người khác sẽ trả giá cao hơn, chứ không phải vì giá trị hiện tại của tài sản.
Ở mức vừa phải, đầu cơ bổ sung thanh khoản và giúp giá phản ứng nhanh. Khi đầu cơ chiếm ưu thế, giá tách rời khỏi giá trị.
Bong bóng hình thành khi đầu cơ đẩy giá lên cao hơn nhiều so với bất kỳ giá trị hợp lý nào. Ai cũng thấy giá đang tăng; ít ai thấy được nó sẽ dừng ở đâu. Bong bóng thường chỉ hiện rõ khi đã qua đi.
Nỗi sợ lan nhanh hơn lòng tham. Khi giá giảm mạnh, lệnh bán kích hoạt thêm các lệnh stop loss và margin call (lệnh gọi ký quỹ), từ đó lại kéo theo thêm lệnh bán.
Nhiều đợt sụt giảm mạnh nhất trong lịch sử bị chi phối bởi cảm xúc nhiều hơn là bởi thông tin mới, và nhiều đợt đã phục hồi một phần khi cơn hoảng loạn qua đi.
Yếu tố cơ bản quyết định hướng đi của thị trường theo thời gian. Tâm lý quyết định con đường thị trường đi để đến đó, kể cả mọi lần vượt quá đà.
